HomeReserveer een tijdslotWebwinkel Jimmink LibrisWebshop Speciale BoekenInfoContactMijn accountOnline FoldersLiteraire PrijzenLiteraire Salon ProgrammaAnne FrankGeschiedenis BoekhandelOnze Leesclub

Merwedeplein geschiedenis

ben-ali-libi     ben-ali-libi2
Merwedeplein 59

Ben Ali Libi, de goochelaar
Ben Ali Libi is de artiestennaam van de Joods-Amsterdamse goochelaar en entertainer Michel Velleman (1895-1943)
Michel Velleman trok vanuit zijn geboorteplaats Groningen naar Amsterdam. Vanaf de jaren ‘20 trad hij op als de 'humoristisch goochelaar, professor Ben Ali Libi'.
Het Nieuwsblad van het Zuiden schrijft in 1924 over hem: 'Ben Ali Libi is een handige toovenaar die de aanwezigen versteld doet staan van zijn ongelooflijke toeren. Al deze toeren op te noemen is natuurlijk onmogelijk, doch hij had een groot succes. Een heele avond met deze toovenaar alleen zou niemand vervelen'.
Hij trad in het genre variété voornamelijk in Amsterdam op, maar ook daarbuiten, in het Rooms-Katholiek Doofstommen Instituut in Sint Michielsgestel, in het Apeldoornse Bos, etc. Hij stond onder impresariaat van de bekende Max van Gelder. Hij trad onder meer op voor Prins Hendrik en voor de Duitse ex-keizer Wilhelm.
Ben Ali Libi bracht een boekje uit met eenvoudige goocheltrucjes. Het boekje kostte 25 cent.
Tijdens een razzia van de Duitsers op 20 juni 1943 in Amsterdam-Zuid wordt Ben Ali Libi samen met zijn vrouw opgepakt. Vervolgens gaan ze via doorgangskamp Westerbork naar vernietigingskamp
Sobibor. Ben Ali Libi was een van de 34.000 Nederlandse joden die in Sobibor aan zijn eind kwam.
De documentaire Ben Ali Libi
Het korte leven van Velleman wordt gereconstrueerd met archiefbeeld en aangrijpende getuigenissen. Medewerking wordt onder meer verleend door Joost Prinsen, Jules Schelvis, Katy Velleman en Hans Klok.
De tekstschrijver Willem Wilmink heeft een treffend gedicht geschreven over Ben Ali Libi.

Ben Ali Libi

Op een lijst van artiesten, in de oorlog vermoord,
staat een naam waarvan ik nog nooit had gehoord,
dus keek ik er met verwondering naar:
Ben Ali Libi. Goochelaar.

Met een lach en een smoes en een goocheldoos
en een alibi dat-ie zorgvuldig koos,
scharrelde hij de kost bij elkaar:
Ben Ali Libi, de goochelaar.

Toen vonden de vrienden van de Weduwe Rost
dat Nederland nodig moest worden verlost
van het wereldwijd joods-bosjewistisch gevaar.
Ze bedoelden natuurlijk die goochelaar.

Wie zo dikwijls een duif of een bloem had verstopt,
kon zichzelf niet verstoppen, toen er hard werd geklopt.
Er stond al een overvalwagen klaar
voor Ben Ali Libi, de goochelaar.

In ‘t concentratiekamp heeft hij misschien
zijn aardigste trucs nog wel eens laten zien
met een lach en een smoes, een misleidend gebaar,
Ben Ali Libi, de goochelaar.

En altijd als ik een schreeuwer zie
met een alternatief voor de democratie,
denk ik: jouw paradijs, hoeveel ruimte is daar
voor Ben Ali Libi, de goochelaar.
Voor Ben Ali Libi, de kleine schlemiel,
hij ruste in vrede, God hebbe zijn ziel.

Willem Wilmink




Merwedeplein 59, Amsterdam

Michel Velleman 
Groningen, 5 januari 1895 
Sobibor, 2 juli 1943 
Artiest 
Bereikte de leeftijd van 48 jaar 

Echtgenote: Anna Velleman-Speijer » 
Amsterdam, 20 mei 1896 
Sobibor, 2 juli 1943 

Dochter: Aaltje Velleman » 
Amsterdam, 16 maart 1919 
Sobibor, 7 mei 1943 

Eén kind dat nog thuis woonde heeft de oorlog overleefd. 


merwedeplein33  

BESTEL HET BOEK HIER

RIAN VERHOEVEN – ANNE FRANK WAS NIET ALLEEN
Rian Verhoeven Anne Frank was niet alleen recensie en informatie over de inhoud van dit geschiedenisboek over het Merwedeplein 1933-1945.
300 pagina’s

Nadat de familie Frank in 1933 vanuit Duitsland op het Merwedeplein was neergestreken, volgden vele andere joodse vluchtelingen. De woningen waren toen net opgeleverd (mét centrale verwarming!), met als blikvanger de ‘wolkenkrabber’, destijds de hoogste woontoren van Nederland. Bewoners met een verschillende achtergrond leefden er rustig en gemoedelijk samen. Kinderen speelden tot laat buiten en volwassenen wisselden de laatste nieuwtjes uit.
Maar na de Duitse inval keerde het tij en raakten de joodse bewoners steeds meer geïsoleerd. In juli 1942 liepen de eerste bepakte joden in het aardedonker naar het Centraal Station. Joden die besloten onder te duiken gingen behoedzaam te werk, zodat de NSB’ers op het plein niets merkten. Sommigen bouwden een schuilplek in hun eigen huis en stonden doodsangsten uit als de overvalwagens het Merwedeplein op reden.

Op basis van interviews met voormalige bewoners en uitgebreid archiefonderzoek schrijft Rian Verhoeven over het dagelijks leven, vervolging, verraad en verzet dat zich op het Merwedeplein afspeelde. Anne Frank was niet alleen vertelt het ontroerende verhaal van een kleine gemeenschap die de grote geschiedenis van 1933-1945 weerspiegelt.


DE WOLKENKRABBER

De 'Wolkenkrabber' aan het Victorieplein in Amsterdam, hier vanaf het Merwedeplein. 
Gebouwd in 1930, twaalf etages hoog, architect J.F. Staal. Amsterdam, Nederland, ca. 1930.

wolkenkrabber3

  
Uniek filmpje over de bouw van de "Wolkenkrabber"    

 af-20200604luchtfoto1938saa-10
Luchtfoto van het Victorieplein (onderaan) en omgeving gezien in westelijke richting;                                                                   
1938 | Foto Fototechnisch- en Cartografisch Bedrijf KLM, beeldbank Stadsarchief Amsterdam

1930-7  wolkenkrabber1930-1  wolkenkrabber2   wolkenkrabber4  wolkenkrabber-anne

af-20200604deportatieniod-10
Amsterdamse Joden op het Daniël Willinkplein in afwachting van deportatie
Foto: Maker onbekend, 20 juni 1943; beeldbank WO II - NIOD, 96804

Uitzicht op geschiedenis
De Wolkenkrabber bood helaas ook uitzicht op enkele afschuwelijke historische gebeurtenissen. Een voorbeeld hiervan is de grote razzia die op 20 juni 1943 in de Rivierenbuurt plaatsvond. Het Victorieplein, toen Daniël Willinkplein genoemd, was een van de plaatsen waar de Joden zich moesten verzamelen om te worden afgevoerd naar kamp Westerbork. Tijdens de Tweede Wereldoorlog bloeide vanuit de Wolkenkrabber ook verzet op tegen de Duitsers. Gerben Sonderman, bekend vliegenier in het verzet, woonde op de 10e verdieping. Ook betrok de gedropte agent Dijckmeester uit Londen op 6 juni 1944 een appartement een paar verdiepingen lager, vanwaar hij informatie naar de geallieerden verzond.

wolkenkrabber5

Alle prijzen zijn Inclusief BTW - Algemene voorwaarden
Webshop software: EasyWebshop.nl